تاریخ امروز۱۴۰۰-۰۶-۳۱

چرا شاهد رشد برق خورشیدی خانگی در دنیا هستیم: مزیت‌های اقتصادی

kasra_web_1icon نویسنده: کسری فرناق، کارشناس ارشد انرژی‌های تجدیدپذیر       clock زمان مطالعه: ۵ دقیقه


در این مقاله قصد داریم تا با بخشی از دلایل رشد برق خورشیدی (نیروگاه­ های خورشیدی) در بخش خانگی آشنا شویم. سوالی که پیش­ می ­آید؛ این است که چرا در دهه اخیر تمایل مردم جهان به نیروگاه ­های فتوولتاییک خانگی بیشتر شده است. در ادامه از سه منظر، مزایای اقتصادی نیروگاه خورشیدی خانگی را بررسی خواهیم کرد:

  • پایدارسازی قیمت انرژی
  • نیروگاه خورشیدی خانگی باعث ارزش افزوده در بازار مسکن شده است
  • کسب درآمد از سامانه خورشیدی فتوولتاییک با استفاده از قرارداد خرید تضمینی برق (PPA)

برای سالیان زیادی پس از اینکه پنل‌­های خورشیدی فتوولتاییک تجاری در دسترس عموم قرار گرفت؛ قشر محدودی بودند که می‌توانستند از آن بهره‌مند شوند. ثروتمندان یا دوستداران محیط زیستی که تمایل زیادی به صرف هزینه در این مقوله داشتند. رفته ­رفته مزیت ­های بارز استفاده از پنل‌­های خورشیدی فتوولتاییک برای دولت­مردان و عموم مردم آشکار شد. بحران نفتی سال ۱۹۷۰، تعهد به معاهده­‎های جهانی همچون پیمان­‎نامه سازمان ملل در چارچوب تغییر اقلیم (UFCCC) و موافقت­‎‌نامه‌‎های پاریس و کیوتو مواردی بود که حضور پررنگ انرژی­‌های تجدیدپذیر را در سبد انرژی کشورها ضروری می­‌کرد.

به­‌همین منظور سیاست‌­گذاری­‌های انرژی کشورها به سمتی متمایل شد که سهم انرژی­‌های پاک را در زنجیره انرژی کشور بیشتر نماید. حمایت­‌های دولتی، مشوق­‌های مالیاتی و تخفیف­‌های ویژه باعث شد تا انرژی خورشیدی به بخش بزرگی از سرمایه­‌گذاری‌­های مردمی وارد گردد. اما شرایط در کمتر از یک دهه اخیر تغییر کرد ! باید گفت که خیلی بهتر شد. قیمت پنل­‌های خورشیدی در بازار جهانی در طی چند سال به یک­‌چهارم قیمت اولیه خود رسید. این در حالی است که مشوق‌­های دولتی در ایران بیشتر شد. البته این افزایش مشوق­‌های حمایتی بیشتر به‌­دلیل تغییر نرخ ارز و تورم حاصله انجام‌­شد تا بتوان از این طریق، نصب و احداث نیروگاه‌­های خورشیدی را مقرون ­به­‌صرفه کرد. در شکل زیر، روند تغییر قیمت انواع فناوری­‌های مختلف پنل خورشیدی طی سال­های ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۸ قابل مشاهده است.

pv panel cost

شکل ۱- روند تغییر قیمت جهانی انواع فناوری­ های پنل فتوولتاییک (مرجع: IRENA)

این کاهش قیمت در بسیاری از نقاط دنیا با واقعی‌سازی قیمت برق و افزایش آن همراه بوده‌­است. پس بهترین محرک برای جذب به این سامانه‌­ها فراهم شده‌­است.

پایدارسازی قیمت انرژی

تمام کشورهای دنیا با محدودیت انرژی روبه­‌رو هستند. بنابراین افزایش قیمت انرژی در سراسر دنیا یک امر طبیعی است. حال در یک کشور کمتر و در یک کشور با سرعت بیشتری انجام می­‌شود. برای نمونه در سی سال اخیر در ایالت کالیفرنیا قیمت انرژی به­‌ازای هر کیلووات‌­ساعت، ۶.۷ درصد افزایش داشته است. همان‌­طور که احتمالاً می‌­دانید؛ شرکت‌­های هواپیمایی ایالات متحده آمریکا پس از افزایش قیمت سوخت در اوایل هزاره جدید در حفظ سودآوری خود مشکل داشتند. بسیاری ورشکسته شدند و تعدادی نیز برای حفظ بقای خود به ناچار باهم ادغام گردیدند. شرکت هواپیمایی SouthWest تنها کمپانی بود که ککش نگزید و مدام سود بالای خود را گزارش می­ کرد. می­ دانید چرا؟

آن­ها با پیش­ خرید سوخت از سال ­ها قبل، قیمت خوبی را برای خود قفل کرده بودند.خورشید که مجانی است؛ خرید و نصب پنل خورشیدی هم مثل پیش­‌خرید کردن برق تا ۲۵ سال آینده است. پس سعی کنید تا شما هم مثل شرکت‌­های هواپیمایی ورشکسته ایالات نباشید.

ارزشمندتر شدن خانه‌ه­ایی که مجهز به برق خورشیدی است

داشتن تجهیزات خورشیدی در ساختمان باعث افزایش قیمت آن خواهد شد. حداقل در اروپا و آمریکا که این گونه است. سوال پیش می‌­آید که این افزایش تا چقدر است؟ طبق مقاله‌­ای که در Appraisal Journal چاپ شد؛ فرض کنیم که شما یک خانه در ایالت پنسیلوانیا دارید، و یک سامانه خورشیدی فتوولتاییک بر روی آن نصب نموده‌­اید. این مجموعه در سال، ۱۰۰۰ دلار در قبض برق شما صرفه‌­جویی خواهد کرد و این بدین معناست که قیمت خانه شما ۱۵ تا ۲۰ هزار دلار افزایش خواهد داشت. تجربه کشورهای غربی نشان­ داده است که خانه­‌های مجهز به سیستم خورشیدی زودتر از دیگر خانه‌­ها به فروش می‌­رسد.

البته در کشور ما، باتوجه به اینکه مدت زمان کوتاهی از عمر سامانه‌­های فتوولتاییک خانگی می­‌گذرد؛ مطالعه چنین مواردی زود و کمی دشوار است. اما می­‌توان قیمت اولیه نیروگاه خورشیدی خانگی یا درصدی از کسب درآمد حاصل از قرارداد خرید تضمینی برق آن را به قیمت خانه افزود. برای مثال، یک سامانه نوعی خانگی که ظرفیت آن ۵ کیلووات است را درنظر بگیرید. قیمت این سامانه در حال حاضر (فروردین سال ۱۳۹۹) در حدود ۵۰ میلیون تومان است. این نیروگاه برق خورشیدی، در اقلیم شهر تهران سالانه چیزی در حدود ۱۰ میلیون تومان سودآوری دارد. بنابراین به‌طور تقریبی در طی ۲۰ سال قرارداد خرید تضمینی برق (PPA) در حدود ۲۰۰ میلیون تومان عایدی صاحب نیروگاه می‌­شود. البته این محاسبات سرانگشتی بوده و پارامترهای بسیاری در این مورد دخیل هستند. علاوه‌­براین، باتوجه به نفوذ کمرنگ تجدیدپذیرها در سبد انرژی کشور، انتظار برای بهبود و ارتقای سیاست­‌های تشویقی در این عرصه تا سالیان آتی می‌­رود. اما همان­طور که محاسبه شد؛ قیمت خانه‌­ای که مجهز به سیستم سولار (خورشیدی) ۵ کیلوواتی در شهر تهران است بایستی در حدود ۵۰ تا ۲۰۰ میلیون تومان، افزایش قیمت داشته باشد.

خرید تضمینی برق از نیروگاه‌­های خورشیدی 

مشوق‌­های مالی بسیاری در سراسر دنیا برای رشد نیروگاه­‌های تجدیدپذیر به ویژه نیروگاه­‌های خورشیدی (نیروگاه­های سولار) درنظر گرفته شده است که می‌­توان به حمایت­‌های مالیاتی و تخصیص بودجه، وام و دیگر تسهیلات مالی جهت راه‌­اندازی نیروگاه خورشیدی اشاره کرد. همچنین بسیاری از دولت­‌ها برای جذب سرمایه مردمی و خصوصی‌­سازی صنعت برق، به خرید تضمینی برق این نیروگاه ­ها روی آورده‌­اند. در این روش، برق تولیدی از نیروگاه برق خورشیدی شما به‌­ازای تزریق آن به شبکه برق با تعرفه خرید تضمینی (FiT) از شما خریداری می‌شود. بدین سبب، پس از چند سال، علاوه‌­بر جبران هزینه خرید و نصب سامانه خورشیدی، درآمد مازادی نیز به صاحب نیروگاه تعلق می­‌گیرد. ناگفته نماند که این مشوق‌­ها در بسیاری از کشورها پس از اینکه دولت به اهداف مقرر خود رسید و به‌­بسیاری از افراد برای نصب سامانه خورشیدی خصوصی کمک کرد؛ رفته‌­رفته کاهش پیدا می­کند. مثلاً در کشور آلمان، خرید تضمینی برق چند سال است که ملغی شده­است. همچنین در کشور آمریکا نیز تا ۲۶۲ روز آینده (امروز ۲۵ فروردین سال ۱۳۹۹) اعتبار ۲۶ درصدی مالیات خورشیدی به پایان می ­رسد.

solar power plant

درست است که در کشور ایران، سهم تجدیدپذیرها بعد از گذشت دو برنامه توسعه، تنها به حدود یک درصد ظرفیت نیروگاهی کشور رسیده‌­است و “ممکن” است حمایت‌های دولت تا چند سال آینده وجود داسته باشد؛ اما باید قبل از اینکه قیمت حامل­‌های انرژی مانند سوخت و برق به مقدار واقعی خود برسند و نیروگاه خورشیدی خانگی به­‌نوبه خود مقرون­‌به­‌صرفه گردد؛ دست به­‌کارشد. منتظر کمتر شدن قیمت تجهیزات خورشیدی نباشید چراکه طبق نمودارها، قیمت‌­ها پایدار شده‌­اند و مرحله بعدی افت قیمت آن­ها تنها در تغییر فناوری آن­ها مشاهده خواهد شد. این اتفاق ممکن است زمانی­ روی می‌­دهد که قیمت برق افزایش پیدا کرده و یا دیگر خبری از مشوق­‌های دولتی نیست. پس شما هم به جمع صاحبان نیروگاه‌­های خورشیدی خانگی بپیوندید و از مزایای آن بهره‌مند شوید.

 نظر شما را درمورد جنبه­‌های اقتصادی نیروگاه­‌های خورشیدی چیست؟ در انتهای همین صفحه دیدگاه خود را ثبت نمایید.

منبع: برداشتی آزاد از “آغاز فروتنانه کتاب مقدس خورشیدی”

نظر شما درباره این مطلب مهم است

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

سیزده − شش =

نشر و بازنشر تمامی مطالب در سایت و فضای مجازی تنها با درج آدرس www.iransolarmag.com مجاز است.